دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده فني
پايان نامه براي دريافت درجه ارشد در رشته مهندسي معماري
گرايش معماري
عنوان:
مجموعه اقامتي-تفريحي جانبازان و معلولين با رويکرد تقويت روحيه
استاد راهنما:
دکتر تيمور جلال برش
نگارنده:
فهيمه رضايي
5/93
عنوانصفحهچكيده………………………………………………………………………………………………………………………..
مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………1
2فصل اول: مباني نظري طرح ………………………………………………………………………………………….51-1- معلول ………………………………………………………………………………………………. ……………51-2-معلوليت………………………………………………………………………………………………………………51-3-تقسيم بندي معلولين……………………………………………………………………………………………..51-1- اوقات فراغت …………………………………………………………………………………………………….51-2-وقت آزاد ……………………………………………………………………………………………………………61-3-تفريح ………………………………………………………………………………………………………………..61-4-جهانگردي و جهانگرد …………………………………………………………………………………………71-5- تاريخچه مسافرت و جهانگردي …………………………………………………………………………..81-6- ضرورت گردشگري ……………………………………………………………………………………………91-7-اهداف گردشگري ……………………………………………………………………………………………….91-8- توريسم در ايران ………………………………………………………………………………………………101-9-معماري وصنعت توريسم ……………………………………………………………………………………..111-10- موقعيت مکاني انواع هتل درشبکه توريسم …………………………………………………………..131-11- طبيعت و معماري …………………………………………………………………………………………….141-12- پيوند دوباره با محيط ‌هاي طبيعي ……………………………………………………………………….151-13-1- از جنبه فرم و عملکرد …………………………………………………………………………………..171-13- نقش طبيعت در معماري ……………………………………………………………………………………171-13-2- از جنبه ساختار و سازه ………………………………………………………………………………….181-14- الگو واره‌ هاي معماري و طبيعت ……………………………………………………………………….191-15- عناصرطبيعت، سمبل‌ هاي معماري ……………………………………………………………………..221-16- انواع مراکز اقامتي …………………………………………………………………………………………….241-16-1- هتل ……………………………………………………………………………………………………………241-16-2- انواع هتل …………………………………………………………………………………………………….271-16-3- متل ها ……………………………………………………………………………………………………….331-16-4- سوئيت ها ………………………………………………………………………………………………….34فصل دوم : نمونه ها و ضوابط و استانداردها …………………………………………………………………..362-1- نمونه‌ ها ……………………………………………………………………………………………………………372-1-1-هتل نارنجستان نور ………………………………………………………………………………………….372-1-2- ويلا هاي هتل نارنجستان ………………………………………………………………………………..382-1-3-هتل نارنجستان 2 …………………………………………………………………………………………….382-1-4-مجتمع توريستي و تفريحي ساحل اکباتان …………………………………………………………..402-1-5-Sands Beach Villas …………………………………………………………………………….402-1-6-Beach Bungalow ……………………………………………………………………………………..422-1-7-Grayton Beach ……………………………………………………………………………………….432-1-8-West Palm Beach ……………………………………………………………………………………442-1-9-هتل ساحلي پنج ستاره ……………………………………………………………………………………..452-2- ضوابط و استاندارد ها …………………………………………………………………………………………462-2-2- خدماتي- رستوران …………………………………………………………………………………………492-2-1- تفريحي- ورزشي …………………………………………………………………………………………..46فصل سوم: شناخت منطقه……………………………………………………………………………………………..
شناخت منطقه …………………………………………………………………………………………………………….
3-1-شناخت كلي وضعيت شهر مهديشهر……………………………………………………………………….
3-2- بررسي ويژگي هاي طبيعي استان سمنان ……………………………………………………………….
3-2-1- موقعيت جغرافيايي …………………………………………………………………………………………
3-2-2- ويژگي هاي زمين شناسي ………………………………………………………………………………..
3-2-3- ويژگي هاي ژئو مورفولوژي ……………………………………………………………………………
3-3- بررسي ويژگي هاي اقليمي شهر مهديشهر………………………………………………………………
3-3-1- بارندگي ………………………………………………………………………………………………………..
3-3-2- بادهاي محلي مهديشهر و علل ورزش آن ها ……………………………………………………..
3-3-3- تابش آفتاب ………………………………………………………………………………………….. 64
64
65
67
67
69
69
71
71
72
733-3-4- دما و رطوبت هوا ………………………………………………………………………………………….753-3-5-سمنان و مسائل زيست محيطي …………………………………………………………………………713-4- شناخت منطقه ……………………………………………………………………………………………………713-4-1- مراکز جمعيتي ……………………………………………………………………………………………….723-4-2- موقعيت سايت ………………………………………………………………………………………………773-5- بررسي سايت …………………………………………………………………………………………………….783-5-1- شرايط طبيعي سايت ……………………………………………………………………………………….783-5-2-فضاي سبز منطقه …………………………………………………………………………………………….783-5-4- نحوه دسترسي به سايت ………………………………………………………………………………….783-5-4-كاربري اراضي ………………………………………………………………………………………………..
3-5-5-منظر سازي …………………………………………………………………………………………………….78
79فصل چهارم- برنامه‌ ريزي كالبدي و معرفي فضا هاي مجموعه اقامتي- تفريحي ………………….804-1- فضا هاي عمومي ……………………………………………………………………………………………….814-2- فضا هاي اقامتي …………………………………………………………………………………………………814-3- فضا هاي تفريحي و ورزشي ………………………………………………………………………………..814-4- فضا هاي اداري ………………………………………………………………………………………………….824-5- فضا هاي خدماتي و پشتيباني ……………………………………………………………………………….82فصل پنجم- طرح‌ هاي پيشنهادي براي مجموعه اقامتي- تفريحي ………………………………………835-1- تشريح طرح پيشنهادي ………………………………………………………………………………………..845-1-1-ايده هاي اصلي شکل دهنده طرح سايت مجموعه ……………………………………………….845-1-2-ايده هاي اصلي شکل دهنده فرم كلي ساختمان …………………………………………………..845-1-3-جهت قرار گيري ساختمان ……………………………………………………………………………….845-1-4-ورودي به سايت ……………………………………………………………………………………………..845-1-5-ورودي ساختمان …………………………………………………………………………………………….855-2- روند طرح …………………………………………………………………………………………………………85منابع و ماخذ ………………………………………………………………………………………………………………88فهرست تصاويرتصوير شماره (1)…………………………………………………………………………………………………………20تصوير شماره (2) ……………………………………………………………………………………………………….. 21تصوير شماره (3) ………………………………………………………………………………………………………..28تصوير شماره (4) ………………………………………………………………………………………………………..29تصوير شماره (5) ……………………………………………………………………………………………………….. 30تصوير شماره (6) ………………………………………………………………………………………………………..31تصوير شماره (7) ………………………………………………………………………………………………………..32تصوير شماره (8) ………………………………………………………………………………………………………..33تصوير شماره (9) ………………………………………………………………………………………………………..39تصوير شماره (10) ……………………………………………………………………………………………………..39تصوير شماره (11)……………………………………………………………………………………………………….39تصوير شماره(12) ……………………………………………………………………………………………………… 40تصوير شماره (13) ……………………………………………………………………………………………………..41تصوير شماره (14) …………………………………………………………………………………………………….41تصوير شماره (15) ……………………………………………………………………………………………………. 42تصوير شماره (16) …………………………………………………………………………………………………….42تصوير شماره (18) …………………………………………………………………………………………………….43تصوير شماره (19) …………………………………………………………………………………………………….43تصوير شماره (20)……………………………………………………………………………………………………..43تصوير شماره (21) ……………………………………………………………………………………………………. 44تصوير شماره (22) …………………………………………………………………………………………………….44تصوير شماره (23) …………………………………………………………………………………………………….46تصوير شماره (24) ……………………………………………………………………………………………………. 47تصوير شماره (25) ……………………………………………………………………………………………………..48تصوير شماره (26) …………………………………………………………………………………………………….50تصوير شماره (27) ……………………………………………………………………………………………………..51تصوير شماره (28) ……………………………………………………………………………………………………..51تصوير شماره (29) ……………………………………………………………………………………………………..51تصوير شماره(30)………………………………………………………………………………………………………..53تصوير شماره (31) …………………………………………………………………………………………………….. 53تصوير شماره (32) ……………………………………………………………………………………………………..55تصوير شماره (33) ……………………………………………………………………………………………………..56تصوير شماره (34) …………………………………………………………………………………………………….. 57تصوير شماره (35) ……………………………………………………………………………………………………..57تصوير شماره (36) ……………………………………………………………………………………………………..57تصوير شماره (37) ……………………………………………………………………………………………………..58تصوير شماره (38) ……………………………………………………………………………………………………..61تصوير شماره (39) …………………………………………………………………………………………………..61تصوير شماره (40)………………………………………………………………………………………………………67تصوير شماره (41) …………………………………………………………………………………………………….. 67تصوير شماره (42) ……………………………………………………………………………………………………..68تصوير شماره (43) ……………………………………………………………………………………………………..69تصوير شماره (44) …………………………………………………………………………………………………….. 70تصوير شماره (45) ……………………………………………………………………………………………………..71تصوير شماره (46) ……………………………………………………………………………………………………..72تصوير شماره (47) ……………………………………………………………………………………………………..73تصوير شماره (48) ……………………………………………………………………………………………………..74تصوير شماره (49) ……………………………………………………………………………………………………..74تصوير شماره (50) ……………………………………………………………………………………………………..74تصوير شماره (51) ……………………………………………………………………………………………………..74تصوير شماره (52) ……………………………………………………………………………………………………..78تصوير شماره (53) ……………………………………………………………………………………………………..85جدول فرم هافرم شماره (1)……………………………………………………………………………………………………………..85فرم شماره (2)……………………………………………………………………………………………………………..86فرم شماره (3)……………………………………………………………………………………………………………..86فرم شماره (4)……………………………………………………………………………………………………………..87حجم نهايي…………………………………………………………………………………………………………………87

چکيده
اين مجموعه شامل فضاهاي تفريحي از قبيل زمين تنيس،بسکتبال،سالن بيليارد،استخر و سونا و جکوزي مي باشدزيرا ورزش باعث نشاط و در نتيجه تقويتروحيه در تمامي انسانها و اشخاصي که داراي معلوليت هستند مي شود علاوه بر آن در معلولين باعث تغيير نگرش- تفکر و ديدگاه اين قشر نسبت به خود و تغيير نگرش،تفکر و ديدگاه جامعه نسبت به معلوليت و نيازهاي آنها مي باشد.
اين مجموعه همچنين شامل فضاهاي اقامتي از قبيل اتاق هاي دو نفره و يک نفره و همچنين سوييت هاي خانوادگي و فضاهاي اداري،رستوران،کافي شاپ و سالن کنفرانس مي باشد.هدف از اين پژوهش طراحي مکاني مناسب براي تفريح و استراحت به منظور پر کردن اوقات فراغت آخر هفته شهروندان عادي و همچنين شهروندان داراي معلوليت هستند است.با قرار دادن تسهيلات براي جانبازان و معلولين جسمي و حرکتي باعث حضور هر چه بيشتر و بهتر اين قشر از جامعه مي شويم.در نهايت اين مجموعه حلقه ي ارتباطي بين معلولين و ساير افراد است به گونه اي که افراد جامعه با معلوليت و شرايط آنها آشنا مي شوند و مسوليت خود را در برابر پديده ي معلوليت به درستي ايفا کنند.
روش تحقيق در اين پژوهش گردآوري اطلاعات-روش تجزيه و تحليل و روش قياسي است.سايت در مجاورت پارک انتخاب شده است و از طبيعت زيباي پارک نيز استفاده شده است.
مقدمه
با گسترش روزافزون شهر نشيني مشكلات مربوط به زندگي شهري نظير مساله مالي، مشغله‌هاي كاري، استرس، فاصله عاطفي افراد خانواده، كاهش ميزان استفاده از اوقات فراغت و تفريحات گروهي را منجر شده است. در صورتي كه حق استراحت و استفاده از مرخصي با حقوق و ايجاد تسهيلات اداري لازم، براي استفاده بيشتر مردم از تعطيلات و اوقات فراغت در واقع دستاوري است که بشر پس از سالها کار و توليد انبوه فرهنگ مادي در قرن اخير به دست آورده است. بنابراين نياز به فضاهايي براي استراحت، تمدد اعصاب، تفريح ضروري به نظر مي‌رسد.
* علت انتخاب موضوع
با توجه به كم شدن تفريحات گروهي و خانوادگي و مشكلاتي چون مسافت هاي طولاني، هزينه هاي بالاي سفر و كمبود برخي امكانات سبب شد كه توجه ويژه‌اي به اين مقوله صورت گيرد.
زندگي كردن در فضاهاي شلوغ و پر سرو صداي شهرها ونياز افراد به مكاني آرام و زيبا براي استراحت و تمدد اعصاب از ضروريات جامعه امروز مي‌باشد.سفر به مكاني كه فاصله چنداني با شهر نداشته باشد و مستلزم برنامهريزي خاصي نباشد از ويژگي‌هاي مهم اين پروژه محسوب مي‌شود.
* اهميت و ضرورت انجام پروژه
اين پروژه با فراهم نمودن جايي كه صرفاً خود آن مكان هدف و مقصد باشد و به نوعي اوقات فراغت ساكنين شهرها، افرادي كه نمي‌دانند كجا بروند و افرادي که به دليل معلوليت هايي که دارند امکان حضور در همه ي مکان ها براي آن ها فراهم نيست و تمايل به سفرهاي كوتاه در محيطي به دور از هياهوي شهرها دارند از اهميت ويژه‌اي برخوردار است..
چه بسا بي توجهي به امر اوقات فراغت و تفريح در دراز مدت آثار سوء اجتماعي در ابعاد خانواده و جامعه خواهد داشت. در صورتي كه وجود فضا‌هاي تفريحي مناسب سبب پيوند قوي‌تر افراد خانواده و افزايش بازده افراد در محيط كار مي‌شود. لذا پرداختن به موضوع تفريح و برنامه‌ريزي براي پر كردن اوقات استراحت شهروندان ضروري است.
* اهداف پژوهش و طراحي
هدف از انجام اين پژوهشطراحي مكاني مناسب براي تفريح و استراحت به منظور پر كردن اوقات فراغت آخر هفته شهروندان عادي و همچنين شهرونداني که داراي معلوليت هستنداست. در اين طراحي با قرار دادن تسهيلات براي جانبازان و معلولين جسمي و حرکتي باعث حضور هر چه بهتر و بيشتر اين قشر از جامعه مي شويم.در نظر گرفتن سايتي كه به لحاظ موقعيت داراي طبيعت زيبا و جذاب براي استفاده كننده‌گان باشد و همچنين طراحي مكاني همگون با طبيعت سايت كه پاسخگوي نيازها وكمبودهاي افراد مي‌باشد، از اهداف اين پژوهش است.
* موقعيت استقراري پروژه
سايت مورد نظر اين پروژه در استان سمنان واقع در شهميرزاداست. اين سايت به دليل طبيعت مناسب، آب و هواي مطلوب و ييلاقي، نزديكي به سمنان انتخاب شده است.
* برنامه‌ريزي كالبدي
مجموعه اقامتي- تفريحي مورد نظر اين پروژه شامل:
فضاهاي عمومي (سالن هاي چند منظوره، رستوران، كافي‌شاپ)
فضاهاي اقامتي (اتاق‌ها و سوئيت‌هاي خانوادگي)
فضاهاي تفريحي(استخر، اتاق ماساژ، محوطه آفتابگيري، قايقراني، ماهيگيري، ورزشهاي آبي، كمپينگ)
فضاهاي اداري (اتاق‌هاي مديريت، اتاق پرسنل، اتاق مربيان)
فضاهاي خدماتي (پاركينگ، تاكسي سرويس 24 ساعته، بخش‌هاي تأسيساتي)
مي‌باشد.
* روش تحقيق و طراحي
روش‌هاي تحقيق در اين پژوهش شامل گرد‌آوري اطلاعات، روش‌هاي تجزيه وتحليل(توصيفي) وروشهاي قياسي مي‌باشد. گردآوري اطلاعات خود شامل: مطالعات كتابخانه‌اي، سايت‌هاي اينترنتي، مجلات معماري و مطالعات پيشين انجام شده در اين زمينه مي‌باشد.

* ساختار و فصول پژوهش
اين پژوهش مشتمل بر پنج فصل به شرح زير مي‌باشد:
فصل اول- مباني نظري طرح
فصل دوم- ضوابط واستاندارد‌ها وبررسي نمونه ها
فصل سوم -بررسي سايت
– اقليم
– عوامل تأثير گذار سايت
– دسترسيها(پياده وسواره)
فصل چهارم- برنامه‌ريزي كالبدي و معرفي فضاهاي مجموعه اقامتي-تفريحي
– فضاهاي عمومي
– فضاهاي اقامتي
– فضاهاي تفريحي
– فضاهاي اداري
– فضاهاي خدماتي
فصل پنجم- طرح‌هاي پيشنهادي براي مجموعه اقامتي-تفريحي
– تشريح طرح پيشنهادي
فصل اول: مباني نظري طرح
1-1- معلول براي آنان در زندگي روزمره مشکلاتي را بوجود مي آورد
1-2- معلوليت
معلوليت عارضه اي طبيعي و اجتماعي است که در جوامع مختلف به صورتهاي گوناگون ديده مي‌شود.
آمار نشان مي‌دهد که درصد قابل توجهي از افراد هر جامعه را معلولين تشکيل مي‌دهند. به طور مثال طبق آماري که از طرف سازمان بهداشت جهاني وابسته به سازمان ملل متحد درسال جديد منتشر شده است، ده درصد از مردم در جهان به نوعي معلول هستند، امروزه با پيشرفتهاي زيادي که در علوم مختلف از جمله پزشکي، روانشناسي، جامعه شناسي، تربيت بدني و غيره به وجود آمده است، سعي مي‌شود هرچه بيشتر به اين گونه افراد کمک شود تا بتوانند به طور مستقل و بدون کمک ديگران و نيز بدون آنکه خود را سربار جامعه احساس کنند و يا منزوي باشند، به زندگي عادي خود بپردازند. تدابيري که به اينمنظور ازطرف ارگانهاي مختلف به عمل مي‌آيد بيشتردر زمينه فراهم آوردن امکاناتي از قبيل مسکن مناسب با وضع معلول، شغل مناسب، وسيله حمل ونقل (به طور مثال اتومبيلهاي مخصوص براي معلولين قطع نخاعي)، وسايل آموزشي و کمک آموزشي مناسب، گذراندن اوقات فراغت و … است.
3-1- تقسيم بندي معلولين
1- معلولين حسي
2- معلولين جسمي يا حرکتي
3- معلولين ذهني
1-1- اوقات فراغت
فراغت يک جلوه زندگي است. فراغت، يکي از زمينه‌ها براي پديد آوردن انساني است با ارزشهاي رواني و عاطفي والاتر و فرهنگ سرشارتر، نه زمينه خستگي در کردن براي کار دوباره.
اوقات فراغت براي رفع خستگي و براي تجديد قوا براي کار نيست. براي رفع اندوه نيست. اوقات فراغت، اوقات ديدار دوستان و آشنايان هم نيست. اوقات فراغت عبارت از بخشي از بندگي است که آدمي به جلوه‌هاي اصيل و نجيب روح خودش پاسخ دهد.
اوقات فراغت براي بازگشت آدمي به خويشتن است. فراغت با بيکاري متفاوت است با تنبلي و لميدن در کنج خانه متفاوت است. فراغت به معناي جدا کردن ذهن از درگيري‌هاي جاري زندگي است. سرانجام به معناي کامل برگشتن به خويشتن است.
نيازهاي زندگي آدمي را ناگزير مي‌سازد که راه و رسم نظم يافته‌اي را در جريان تلاشهاي روزانه خود بپذيرد. بخش بزرگ اين راه و رسم‌ها، بي حضور و دخالت و بي‌خواسته انسانها، تنظيم و به آنان تحميل مي‌شود. فرار از اين تحميل و پيشي گرفتن راه و رسمي ديگر، عنصر اصلي فراغت است. فراغت به جلوه درآوردن خواسته‌هاي اصيل انساني است. بريدن و دور شدن از همه درگيري‌ها و وابستگي‌هاي ذهني و فکري است.
1-2-وقت آزاد
وقت آزاد، وقت فراغت و تمام فعاليت‌هايي را که در خارج از حوزه کار در برابر فرد قرار مي‌گيرد. وقت فراغت، فرصت و زماني است که پس از به انجام رساندن کار و شغل روزانه، به هدف تأمين نيازهاي انساني باقي مي‌ماند و زماني را در بر مي‌گيرد که در آن نه فقط از تعهدات شغلي و اقتصادي بلکه از تکاليف اجتماعي و خانوادگي رهيده و مي‌خواهند دقايقي را با طيب خاطر بگذرانند. زمان زندگي شامل زمان کار و وقت آزاد، زمان خارج از کار است.
1-3-تفريح
مقصود از تفريح، گرايش انسان هنگام فراغت به حالات و اعمالي است که به علل فيزيکي و رواني به آن نيازمند است. اين مسئله از پايه‌هاي مهم اجتماعي است که ريشه در فرهنگ جامعه، ملاک‌ها و معيارهاي اجتماعي و تکنولوژي گذشته و امروز دارد گزارش‌هاي مربوط به فرهنگ‌هاي مختلف حاکي است که اهميت و ميزان زماني که وقت تفريح مي‌گردد و همچنين در حد پيشرفت و تکامل سرگرمي‌ها بستگي کامل به رفاهيت مادي جامعه دارد. نکات جالب توجه درباره فعاليتهاي تفريحي انسان اين است که اين فعاليتها از لحاظ اقتصادي داراي ارزش عملي نيستند با اين همه اين فعاليتها از هر حيث سودمند هستند. زيرا نيازمندي‌هاي جسماني و رواني افراد را تأمين مي‌کند. اگرچه تفريح يک کيفيت اجتماعي است که ممکن است به اندازه خود فرهنگ قدمت داشته باشد ولي با اين همه تعداد کمي دانشمندان مسئله را مورد بررسي قرار داده‌اند. بخصوص در ادوار اخير که مسيحيت و جهان غرب استيلا يافت تفريح به منزله جامعه‌شناسي و روان‌شناسي و تفريح مورد توجه بيشتري قرار گرفت وبه عنوان يکي از جنبه‌هاي مهم خوي و رفتار آدمي بررسي شد. در چند سال اخير به مناسبت توسعه و تکنولوژي، دانشمندان کوشيدند نقش تفريح را در زندگي آدمي با کوشش بيشتر تشريح کنند.
1-4-جهانگردي و جهانگرد
بيشتر لغتنامه‌ها واژه ساده مسافرت (Travel) را بدين گونه تعريف کرده‌اند: “عمل جابجايي”.
در محتواي صنعت جهانگردي، اين واژه تعريف ديگري دارد. “عمل جابجايي به خارج از جامعه براي تجارت (داد و ستد) يا تفريح و نه براي انجام کار روز مره و تحصيل”.
بر طبق تعريف سازمان جهاني و جهانگردي انواع مختلف جهانگردي و گردشگري به صورت زير مي‌باشد:
1. جهانگردييا گردشگري (Tourism): کارهايي است که فرد در مسافرت در مکاني خارج از محيط عادي انجام مي‌دهد. اين مسافرت بيش از يک سال طول نمي‌کشد و هدف تفريح، تجارت يا فعاليتهاي ديگر است.
2. جهانگرد يا گردشگر (Tourist): مقصود کسي است که دست کم يک شب در يک اقامتگاه عمومييا خصوصي، در محل مورد بازديد به سر مي‌برد.
3. گردشگر يک روزه (Same Day Visited): مقصود کسي است که يک روز به مکان ديگري مي‌رود ولي شب را آنجا نمي‌گذراند.
4. ديدار کننده (Visitor): کسي است که به مکاني غير از محيط معمولي خود مسافرت مي‌کند و کمتر از دوازده ماه متوالي در آنجا به سر مي‌برد و هدف اصلي از اين مسافرت اين نيست که در مکان مورد بازديد، در ازاي دريافت پول کار کند.
5. مسافر: کسي است که بين دو يا چند نقطه مسافرت کند.
گردشگران در هر کشور به سه دسته تقسيم مي‌شوند:
1- گردشگران اهل يا مقيم آن کشور در خود کشور سفر مي‌کنند.
2- گردشگران اهل آن کشور که به خارج سفر مي‌کنند.
3- گردشگران خارجي که به آن کشور سفر مي‌کنند.
گردشگري را نيز مي‌توان از سه ديدگاه مختلف تقسيم‌بندي نمود:
1- تقسيم‌بندي بر اساس بين‌المللي بودن
2- تقسيم‌بندي بر اساس طول مدت اقامت
3- تقسيم‌بندي بر اساس فردييا دسته جمعي بودن
1-5- تاريخچه مسافرت و جهانگردي
مردم در دورانهاي مختلف و مکانهاي متفاوت با اهداف متفاوتي به سفر مي‌پرداختند که در اينجا به ذکر چند نمونه مي‌پردازيم:
1. عهد باستان: مردم متعلق به تمدنهاي ماقبل تاريخ با انگيزه‌هاي زير به سفر مي‌پرداختند. براي کسب غذا، دوري از خطر، رفتن به مکانهايي با آب و هواي مساعدتر و بعدها براي تجارت و تبادل کالا.
2. قرون وسطي: در سده پنجم تا چهاردهم ميلادي، مسافرت و تجارت رونق خود را از دست داد. مسافرت سخت و خطرناک بود. در اين دوره کليساهاي مسيحي، نخستين انگيزه جهت مسافرت بود. در سده چهاردهم مسافرت به قصد زيارت رونق گرفت.
3. رنسانس: از سده چهاردهم تا هفدهم، بيشتر مسافرتها با هدف کسب دانش و تجربه اندوزي، انجام مي‌شد.
4. انقلاب صنعتي: انقلاب صنعتي که از سال 1750 تا 1850، ادامه يافت پايه و اساس گردشهاي دسته جمعي شد. در اين دوره کارگران ساده رهسپار شهرها و کارخانه‌هاي توليدي شدند. در اين دوره تغيير مشاغل باعث گسترش طبقه مياني اجتماع گرديد و اين طبقه توان بيشتري براي تفريح و مسافرت يافت. مردم تمام روزهاي هفته کار کرده و مسافرتها با هدف تفريح در روز آخر هفته انجام مي‌شد.
5. جهانگردي در زمان کنوني: پيشرفت تکنولوژي و امکانات و تواناييها و دلايل متعدد ديگر باعث شد که بر ميزان مسافرت، گردش و جهانگردي افزوده شود. امروزه بر اثر افزايش اوقات فراغت، درآمد افراد، ارتباطات و … مسافرتها رشد بالايي کرده است.

1-6- ضرورت گردشگري
نظريات موجود در مورد ضرورت گردشگري را مي‌توان به چهار بخش تقسيم کرد:
1- دلايل اقتصادي
2- دلايل فرهنگي
3- دلايل اجتماعي
4- دلايل زيست محيطي
دلايل فوق سبب شده است تا تمام کشورها در بهره‌برداري از جاذبه‌هاي محيطي، فرهنگي و تاريخي و … جهت گسترش گردشگري سعي نمايند. ايران اسلامي نيز مي‌تواند با غناي فرهنگي و تاريخي‌اش در اين زمينه تلاش کند. امروزه گردشگري با اهداف مختلف و گوناگون صورت مي‌گيرد. گروهي از گردشگران در تعقيب اهداف سياحتي، تفريحي، آشنايي با فرهنگها و آداب محل و بازديد از آثار فرهنگي و تاريخي به کشورهاي مختلف سفر کرده و دسته ديگري تجارت و بازرگاني و ارائه خدمات فني و اقتصادي را سرلوحه اهداف خود قرار مي‌دهند. اما هر آنچه امروزه تحت عنوان گردشگري شناخته مي‌شود بيشتر مربوط به دسته اول مي‌باشد.
1-7- اهداف گردشگري
1. شناخت فرهنگ اقوام ديگر: ممکن است که يک جهانگرد يا گردشگر در پي شناخت آداب و رسوم و صفتهاييک گروه يا يک جامعه در يک منطقه باشد. لازم است در اين بخش زمينه‌اي فراهم شود که اهداف و نيازهاي اين دسته از جهانگردان تأمين گردد.
2. ديدن آثار تاريخي: سفر با هدف ديدن بناهاي قديمي آثار تاريخي، موزه‌ها و آشنايي با تاريخ يک کشور ديگر.
3. زيارت اماکن مقدس: در هر سال سفرهاي زيارتي در جهان با نيت زيارت اماکن مقدس در اديان مختلف صورت مي‌گيرد.
4. سرگرمي و ورزش: اين مورد ديگر، هدف گروههاي است که به جهانگردي از زاويه سرگرمي، ورزش و فعاليتهايي نظير کوهنوردي، ماهيگيري، بازديد از مسابقات مهم ورزشي و …. علاقه دارد.
5. هدفهاي تخصصي و تجاري: تمايل به سفر براي شرکت در کنگره‌هاي علمي، المپيادهاي تخصصي، نمايشگاههاي بازرگاني و يافتن بازارهاي جديد.
1-8-توريسم در ايران
سرزمين ما ايران، با داشتن فرهنگي کهن و پايدار و متشکل از اقوام، طوايف و عشاير بسيار و تنوع اقليمي فراوان و برخورداري از جاذبه‌هاي تاريخي و فرهنگي و طبيعي براي اين صنعت آماده است.
کشور ايران به دليل برخورداري از جايگاه ويژه خود در جغرافياي سياسي، اقتصادي جهان و منطقه و همچنين موقعيت مکاني مناسب در فضاي ارتباطي ميان شرق و غرب و يا اتکا به تاريخ کهن و فرهنگ غني خود جايگاه برجسته‌اي در روابط فرهنگي، اقتصادي و تجارتي بين‌المللي يافته است و از اين رو در دهه منتهي به وقوع انقلاب اسلامي در سال 1357 و حاکميت اسلامي بر مباني ارزشي و اقتصادي ملت مسلمان ايران، دگرگوني حاصله در تلقي جهانگردي از اوضاع اجتماعي و فرهنگي کشور منجر به کاهش چشمگيري در آمار ورود جهانگردان خارجي به کشور از سال 1358 گرديد. در سال 1370 پس از يک دوره رکورد نسبي 12 ساله آمار ورود جهانگردان به کشور سير صعودييافته و با جهش چشمگير نسبت به سالهاي گذشته روبرو شد و به دنبال آن نيز درآمد ارزي حاصل از آن افزايش يافت.
در دوران معاصر ايران به دليل برخورداري از تمدني بزرگ و پيشينه تاريخي چند هزار ساله در رديف ده کشور دنيا از لحاظ جاذبه‌هاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي قرار دارد اما متأسفانه در مقايسه با منطقه جنوب آسيا و جهان، سهم قابل توجهي در جذب جهانگرد ندارد. به طوري که ايران از نظر درآمد ارزي در مقايسه با 200 کشور جهان مقام 89 را داراست. بر اساس اطلاعات “سازمان جهاني جهانگردي” (W.T.O)، در سالهاي آينده وضعيت آينده گردشگري در ايران بسيار درخشان خواهد بود. ايران جزء 20 کشور مستعد گردشگري قرار خواهد گرفت. به طوري که در زمينه جذب گردشگري، 5 ميليون نفر به ايران سفر خواهند کرد. براي نيل به اهداف خود مي‌توانيم انواع تأسيسات جهانگردي را در ايران فراهم کنيم. تأسيسات جهانگردي ارزان، متوسط و گران.
جاذبه‌ها، سرمايه اصلي يک کشور يا يک منطقه براي موفقيت در صنعت جهانگردي به شمار مي‌رود. کشور ايران از نظر برخورداري از جاذبه‌هاي طبيعي در رتبه ششم و از نظر دارا بودن جاذبه‌هاي تاريخي در رتبه دهم جهان قرار دارد. تبليغات بين‌المللي براي اين بخش از محصول مانند ديگر محصولات جهانگردي بر عهده دولت و سازمانهاي ملي و جهانگردي کشورهاست.
1-9-معماري و صنعت توريسم
نهضت جوانان و اتومبيل دو عامل جديد در ابتداي قرن بيستم بودند که در توسعه توريسم عمومي نقش عمده‌اي ايفا کردند. همزمان با مهاجرت به شهرها و به دنبال آن رشد شهرنشيني، حرکتي متقابل شکل گرفت که مي‌توان با نام حرکت “ضد شهرنشيني” از آن ياد کرد.
به همراه حرکت پيشاهنگي در انگلستان، کميسيوني در شهر برلين امکان مسافرتهاي فردي را براي نوجوانان قشر نسبتاً ممتاز جامعه فراهم آورد. مدتي بعد تأسيس انجمن خوابگاه‌هاي نوجوانان آلمان1 امکان سفر نوجوانان تمام قشرهاي جامعه را نيز امکان‌پذير ساخت.
جنگ اول جهاني براي صنعت نوپاي توريسم، شوک بزرگي بود. پس از جنگ و پيدايش مکتب باوهاوس، استفاده از بتن و اسکلتهاي بتني بدون تزئينات، اهميت ويژه‌اي يافت.
هتلهاي بزرگي با سالنهاي رقص و بازي افتتاح شد. به عنوان نمونه، ساختمان دلا واپاويون2 که به سبک مدرن باوهاوس در ساحل انگلستان ساخته شده است.
تنها ثروتمندان در آن زمان از اتومبيل به عنوان وسيله نقليه اصلي استفاده مي‌کردند و دسترسي عموم مردم به وسايط نقليه، صنعت هتل‌سازي را توسعه داد و عناصري که در آن سوي اقيانوس آتلانتيک، در آمريکا، کاملاً عادي بود، در هتلهاي برتر اروپا نيز به صورت استاندارد پديدار شد: ورودي‌هاي متناسب با اتومبيل‌ها و همچنين گاراژها.
از سال 1935 ميلادي و در حالي که اروپا به سوي جنگ جهاني دوم پيش مي‌رفت، به غير از پروژه‌هاي عظيم هيتلر و موسوليني همچون پروژه اقامتگاه تجديد قوا در پرورا در روگن3 ساخت هتل تقريباً متوقف شده بود. در مقابل درشهرهاي بزرگ آمريکا، طراحي و ساخت گراند هتلهاي چند منظوره با اسکلت آهني. به عنوان سازه اصلي، توسعه يافت.
پس از جنگ جهاني دوم شکل خاصي از هتل به نام متل4 شکل گرفت. اين نوع مهمانخانه‌ها به دليل مسافتهاي طولاني بين ايالتها و شهرهاي آمريکا و کنار اتوبانها و شاهراه‌ها واقع شده و عنوان “درايو اين هتل5” را به خود اختصاص داده بودند.
به طور کلي الگوي ساخت هتل در آن زمان از ايده مرسوم گراند هتل ايده گرفته بود و فقط معدودي از هتلها مانند “هتل ايمپريال6” فرانک لويد رايت در توکيو يا پروژه تحقق نيافته “هتل بابيلن7” آدولف لس8 را معماران نوانديش مدرن طراحي کرده بودند.
رم کولهاوس در نامه‌اي انتقادآميز، هتل 40 طبقه “والدورف آستوريا9″ در نيويورک را چنين توصيف مي‌کنند:”الگوي هتل با استفاده از تجربه‌هاي بخش مسکن در منهتن تغيير کرده. در رزيدنتال هتل10 ساکنان، مهمان شخصي خود هستند. در سه طبقه پايين امکانات تفريحي و سالن‌هاي گردهمايي قرار دارند.
وسعت هر کدام از اين طبقات با وسعت معادل کل بلوک ساختماني، به فضاهاي بيضي، دايره، مربع و مستطيل تقسيم مي‌شود، تداعي کننده حمام‌هاي رومي بدون آب!
در يک نيمه ساختمان هتل که از چهار طبقه تشکيل مي‌شود، مسافران معمولي اسکان داده مي‌شوند؛ مشتريان دائمي هتل نيز شب را در برج‌هاي والدروف11 که از طريق دالاني اختصاصي به مرکز هتل دسترسي دارد، سپري مي‌کند.”
آن چيزي که در گراند هتلها آغاز شد، در هتلهاي بلند مرتبه آمريکا شدت يافت: جستجوي جهانگرد در عرصه‌اي که دائماً در حال تغيير و تحول است.
نوآوري آمريکا در ساخت هتل سرانجام به نتيجه رسيد و هتل‌هاي زنجيره‌اي اولين بار در ايالات متحده آمريکا شکل گرفتند و نه تنها به ارتفاع ساختمان بلکه به خدمات خود نيز افزودند، اين هتلها اغلب بار، ورودي و سالن‌هاي مختلف داشتند.
در اروپا نيز پس از جنگ، سفر به خارج از کشور رونق گرفت. در ابتداي سال 1950 ميلادي هتل ازي در اروپا متحول شد. در سال 1950 ميلادي در آلمان به طور متوسط از هر 5 نفر، 1 نفر به سفر مي‌رفت . اغلب اين جهانگردان در محدوده کشورهاي همزبان خود سفر مي‌کردند عده‌اي نيز مرخصي خود را در سواحل مديترانه مي‌گذراندند.
تا پيش از گران شدن بنزين در پي تحولات ناشي از بحران نفت، بليط هواپيما ارزان بود و به همين دليل سفرهاي مستلزم رانندگي طولاني به راحتي با هواپيما امکان‌پذير بود.
در سواحل “آدرياتيک12” و “کوستابراوا13” هتلها همچون قارچ مي‌روييدند و همه بر اساس الگوهاي منظم هتلهاي معروف مانند “راديسون اس اي اس رويال هتل14” کار آرنه ياکوبسن15 يا با کيفيت نازل، کپي شده بودند.
به همين دلايل صنعت جهانگردي و سازگاري زيست محيطي و اجتماعي اين هتلها مورد انتقاد قرار گرفت.
از سال 1970 صنعت هتلداري نه تنها مسائل قانوني، بلکه هماهنگ‌سازي با منطقه را نيز بايد مورد توجه قرار مي‌داد. که اين خود معيار ارزيابي کيفيت در صنعت توريسم شد.
با گسترش شهرنشيني، خدمات هتلها ديگر شامل حال مسافران نشد، هتلهاي خود کافه‌هاي خياباني هم براي مردم شهر داشتند. در اين زمان سفر به شهرهاي مختلف براي آشنايي با فرهنگ هاي گوناگون رواج يافت.
در حالي که تا سال 1970 طراحي صرفاً کاربردي به سبک بين‌المللي اجتناب‌ناپذير مي‌نمود. جان پورتمن16 ، معمار هتلهاي آمريکا، با ساخت فضاي باز شيشه‌اي، سالن اصلي گراند هتلها را احيا و هتلهاي تيپ آتريوم‌دار17 را که 50 طبقه بودند طراحي کرد.
در اواخر دهه 80 و اوايل دهه 90 ميلادي طراحي پست مدرن اساس کار طراحان صاحب نام همچون فيليپ استارک، آندره پوتمن18 و اتوره سوتساس19 قرار گرفت.
از آن زمان “معماري گويا20″ در عرصه معماري محبوبيت پيدا کرد: توالي فضاهاي تئاتر گونه و عناصر زنده معماري که بر جذابيت و اغوا کنندگي بيشتر هتلها طراحي شده‌اند.
1-10-موقعيت مکاني انواع هتل در شبکه توريسم
هتل يک واحد اقتصادي است و بايد سودآور باشد مگر اقتصاد آن به نظام گسترده‌تري وابسته باشد مانند هتلي که يک نهاد يا صنعت خاص براي کارکنان و مهمانان خود مي‌سازد و سوددهي مستقيم آن هدف سازنده نيست. اما اگر هتل را يک واحد درآمدزا بدانيم، اقتصاد آن به کل اقتصاد شبکه توريسم گره خورده است و ميزان درآمدزايي آن وابسته به رفتار شبکه است و از هر اختلالي که به شبکه وارد شود تأثير مي‌پذيرد. ذکر دو نمونه از اختلال‌هاي که به دليل عوامل فراملي و دروني به شبکه توريسم ايران وارد شده است براي درک اين نکته لازم به نظر مي‌رسد. عامل تأثيرگذار بيروني را در حال حاضر مي‌توان مشکلات سياسي ايران با جهان غرب و کاهش سهم ايران از بازار بالقوه توريسم اروپا و آمريکا و حتي خاور دور دانست. نمونه بارز و اخير عوامل داخلي موثر در سلامت اقتصادي هتل‌داري، سهميه‌بندي بنزين است. هر دو مورد بر ضريب اشغال هتلها اثر منفي داشته‌اند. اما به طور خلاصه مي‌توان اشاره کرد که هرچند هتل‌سازي و هتل‌داري يک فعاليت خصوصي است، اما بسترسازي براي رونق صنعت توريسم (ايرانگردي و جهانگردي) در سطح ملي از وظايف دولت و نظام برنامه‌ريزي است.
نابساماني در اين بسترسازي به عوض رونق توريسم در ايران، به سود رقباي همسايه ما تمام مي‌شود. درآمد حاصل از جهانگردي در کشورهايي که به اين صنعت تسلط دارند و مي‌دانند چگونه آن را اداره کنندبا درآمد نفتي ايران رقابت مي‌کند، با اين تفاوت که درآمد نفتي متمرکز است، اما درآمد توريستي ميان مردم توزيع مي‌شود.
1-11- طبيعت و معماري
در حضور طبيعت اکثراً با شگفتي بهکارکرد بي‌نظير آن در شرايط مختلف پي مي‌بريم شايد پاسخ در قابليت‌هاي شگفت‌انگيز طبيعت در پاسخ‌دهي به موقعيت‌هاي بحراني باشد.
اما در مقابل بعد از گذشت هزاران سال از شروع ساخت و ساز بنا آنچه انسانها مي‌سازند خود را در مقايسه با ساخته‌هاي طبيعت بسيار ناکارآمد و همين‌طور از نظر سازه‌اي با ميزان مصرف بسيار بالاي منابع طبيعي و ناتوان در مقابله با شرايط بحراني جوي و طبيعي نشان داده‌اند و سازه‌هايي مضر براي سلامت انسان و محيط و در بسياري موارد نازيبا از لحاظ بصري و ناسازگار با محيط اطراف در مقابل رويکرد تکاملي بر مبناي کارايي بهينه طبيعت بنا نهاده شده است که به ايجاد گسترده وسيع و جالبي از فرم‌ها مي‌انجامد و هيچ کدام بر پايه سليقه‌هاي عمومي فرم‌هاي آشنا و تطابق‌ها ساخته نمي‌شوند.
ارگانيزم‌هاي گوناگون طبيعي از بدو پيدايش ملهم از نوعي بينش و آگاهي دروني دقيق به درستي مي‌دانند کجا بايد ساخت از چه مصالحي استفاده کرد و اين مصالح چگونه بايد با هم ترکيب شوند در حالي که انسانها ظاهراً فاقد اين دانش ذاتي در طراحي و ساخت هستند آنها بايد فرا بگيرند.
هر جزء طبيعت در ذات خود مشخصه و هويت ساختار و فرم و همچنين موجوديت و هدف مختص به خود را داراست که همگي به گونه‌اي وحدت مي‌انجامد و تضمين کننده تجسم فرمال آنهاست که به صورت مستقيم با ساير فرم‌ها ارتباط مي‌يابند.
در دنياي ما هر ايده جديد ريشه در کشف تعدادي از زواياي پنهان طبيعت دارد که به گونه‌اي شگفت‌آور از طريق مشاهده و بازتاب‌هاي طبيعي آشکار مي‌شوند.
منبع موج خلاقيت بي‌وقفه و تکاملي انسان ريشه در آگاهي‌هاي عميق طبيعت دارد.
هر اختراع زاييده تفکر انسان هرچند که تنها کاربردي انساني داشته باشد اما ناخودآگاه رويکردي به سرچشمه نامتناهي نبوغ و قدرت طبيعت دارد. در حقيقت طبيعت و طراحي به نقاط پنهان ناخودآگاه انسان تبديل شده‌اند.
اکتشافات و پيشرفت‌هاي انساني همگي به گونه‌اي به جنبه‌هايي از پديده‌هاي طبيعي توجه داشته‌اند. هر اختراع روش درماني روش علمي نوين و هر اکتشاف فيزيکي و روانشناختي رويکردي به ذهن پوياي طبيعت دارد.
متأسفانه ارزش‌هاي معماري امروزه با رويکردي مصرف‌گرا به ساخت فرم‌هاي قراردادي و با دل مشغولي‌هاي شخصي و بدون توجه به محيط اطراف آن گستره متنوع فرم‌هاي طبيعي را به دست فراموشي سپرده‌اند.
1-12- پيوند دوباره با محيط‌هاي طبيعي
تفکري که مي‌تواند به هنگام تماس با طبيعت با محيط بکر و وحشي اطراف ايجاد شود و نيز حس تعالي يا زيبايي که سبب جدايي‌مان از انديشه‌هاي روزمره مي‌شود، تنها يک تفکر منفک کانتي (استدلال عقلي) نيست و مي‌تواند به عنوان جامع‌ترين بيان از پيوندي کامل با محيط باشد که به حد بالايي از زيبايي واکنش نشان دهد. تفرج در محيط کر بيابان يا جنگل يا هر مکان ديگري حتي در حداقل طبيعي بودن. در گستره تسلسل طبيعت/ فرهنگ، مي‌تواند بسياري از ما را از روزمرگي‌ها و فشارهاي عصبي خيابانهاي شهري دور کرده سبب آرامش ما گردد. انگيزه هرچه باشد آگاهي حسي ما، خود را با وضعيتهاي گوناگون محيط وفق مي‌دهد.
تماس با طبيعت، بسياري از ما را با ريتم و چرخه‌هاي زندگي، مانند تغيير فصول، جزر و مد يا چرخه زندگي گياهان و جانوران هماهنگ مي‌سازد. شريل فاستر اين موضوع را مورد بحث قرار داده و از قول کاي سير کلو، محقق آمريکايي نقل مي‌کند:”بيگانگي، ايراد بزرگ قرن ماست”. و آن را به عدم علاقه در ايجاد زيبايي مربوط مي‌داند، يعني آنچه سبب مي‌شود تا ما در محيط خودمان احساس بيگانگي کنيم.
بر خلاف نظر عموم، بيگانگي با محيط وقتي ايجاد مي‌شود که تصاوير از طبيعت تأثير زيادي بر سبک زندگي مي‌گذارد. يعني آنچه بسياري، آرزوي آن را دارند. توجه به محيط بسيار خوب است. ولي بدون در نظر گرفتن پويايي جهان طبيعي يا واقعيات زندگي روستايي بيهوده است. اين حالت به دليل عدم تماس يا پيوند با محيط رخ مي‌دهد. بازديد از پارک ملي يا ديگر نقاط ديدني از داخل ماشين، همانگونه که قبلاً نيز بدان اشاره شد، تجربه را به ادراکي جداگانه تبديل مي‌کند که تماماً بصري و بر پايه چشم انداز دور است.
شريل فاستر، در کنفرانس زيبايي شناسي که در سال 1996 در فنلاند برگزار شد، توضيح مي‌دهد که چگونه گروهي از دانشجويان شهرسازي را به يک منطقه جنگلي طبيعي (در حد جنگلها آيلندرود يا نيوجرسي آمريکا) برده و واکنش آنها را به عنوان بخشي از تحقيق بررسي کرده است. او اشاره مي‌کند: همه به تدريج از مرحله توجهات اوليه تا گفت و گو و توجهات عقلي، به فراگيري کيفيت منظر و تغيير ريتم قدم زدن رسيدند. سپس بطور کاملي جذب محيط شدند. با از بين رفتن انديشه‌هاي پوچ اوليه، تجربيات زيبايي آغاز شد. در انتهاي پياده‌روي، خستگي فيزيکي و آرامش ذهني، سبب شد تا فشار عضلاني و فعاليت ذهني داخل خانه و محيط شهري کنار گذارده شود. از اين تجربه، درسهايي مي‌توان آموخت. جنگل، محيط فراگير خاصي را ايجاد مي‌کند به راحتي تمام حواس ما را با خود پيوند مي‌دهد و نيز جايي است که فقدان لايه‌هاي فرهنگي و فعاليتهاي انساني به تجلي زيباي آن کمک مي‌کند.
آندرو برنان از اين هم فراتر مي‌رود و ادعا مي‌کند از آنجايي که ما بخشي از طبيعتيم، براي آنکه به انسانهايي کامل تبديل شويم، بايد با آن تماس داشته باشيم. او هويت ما را با طبيعت مرتبط دانسته و آن را اوليت قدم به سوي اصول اخلاقيات محيطي معرفي مي‌کند و معتقد است که اخلاقيات و زيبايي شناسي مانند حقيقت و زيبايي به هم مرتبط‌اند. بنابراين منطقي نيست که منابع مستقيم تماس خود با طبيعت را تشخيص دهيم ولي به آن اهميت ندهيم، يعني کار که هم اکنون انجام مي‌دهيم.

1-13- نقش طبيعت در معماري
1-13-1- از جنبه فرم و عملکرد
معماري طبيعت روندي است که ما آن را به صورت غريزي و دروني و به عنوان تکوين رشد و آفرينش درک مي‌کنيم.پايه‌اي‌ترين سطح آن التزام به زندگي است که خود را در قالب شکل مصالح آشکار مي‌کند.
معماري به ضربانها و ريتم نامرئي حيات فرم و شکل مي‌دهد و در حقيقت جريان است که به طرح ساختار و به ساختار طرح مي‌بخشد.نيروهاي اصلي به صورت ذاتي در همه چيز وجود دارند. اين نيروها به صورت تمايلي فزاينده در تبديل آن از حالت نامرئي ظهور و تجلي مي‌يابند.اين تمايل و انگيزه قوي براي حيات و زندگي ضروري است.
معماري فرآيندي است که نيروهاي گوناگون مرتبط را در شکل کلي واحد ساماندهي و ترکيب مي‌کند.اجزاي تشکيل دهنده يک کل ممکن است بدون توازن ترکيب به نظر برسند اما هيچ‌گاه بدون ارتباط جلوه نخواهند کرد.
به هر ميزان که بيشتر به مطالعه طبيعت مي‌پردازيم به همان ميزان بيشتر با عمق و قدرت تکاملي آن آشنا مي‌شويم. هر ارگانيسم زنده وسط نيرويي غيرقابل تغيير هدايت مي‌شوند.
تلاش براي کارآمدسازي هرچه بيشتر فرم و عملکرد.
در حيطه طبيعي بسيار مهم است که عملکرد به عنوان روند و رابطه و فرم به عنوان نتيجه اين روند تعريف شود.در طبيعت فرم و عملکرد تنها به ساختار وجودي يک ارگانيسم محدود نمي‌شود بلکه تمام محيط اطراف آن را نيز در بر مي‌گيرد و مهمتر از همه روابط کنش و واکنش آن با محيط اطرافش است.
فرم بر اثر برهمکنش با طبيعت است که شکل مي‌گيرد. يک موجود زنده براي بقا به قابليت‌هايش براي پاسخگويي به محيط وابسته است. چگونگي روابط تضمين کننده بقا عامل موثر در ايجاد فرم و تکامل آن است.طبيعتاً عملکرد به سمتي پيش مي‌رود تا رابطه خود را با محيطي گسترده‌تر ‌و در محدود صرف اطرافش تطبيق دهد.

1-13-2- از جنبه ساختار و سازه
به نظر مي‌رسد در ميان تمام موجودات انسان کمتر از بقيه از استعدادي دروني براي طراحي هوشمندانه برخوردار باشد. تمام موجوداتي که به نوعي در طبيعت به ساخت و ساز مي‌پردازند به صورتي غريزي و با ميزان دقت و درک بسيار بالايي از سيستم‌هاي اين دنياي خاکي که محدوده‌اي بس وسيع‌تر از موضع‌گيري آنها را شامل مي‌شوند آن را انجام مي‌دهند.
ظاهر مکانيزم‌هاي طبيعي از جريان نيروهاي نامريي‌اي بر روي سياره ما آگاهي دارند. ما انسانها از ميزان بسيار اندکي از اين توانايي اعجاب‌انگيز سيار موجودات برخوردار هستيم. ما تنها مي‌توانيم بياموزيم و به اين منظور کتاب گشوده طبيعت بهترين منبع يادگيري براي ماست.
سالها تحقيق نشان داده است که طبيعت اصول پايه‌اي در ايجاد فرم‌ها خلاق و متنوع خود دارد که مي‌توان از آن ميان به مواردي اشاره کرد:
1. استفاده بهينه از مصالح
2. پيشينه‌سازي توان سازه‌اي
3. پيشينه‌سازي حجم فضاي محصور
4. ايجاد بالاترين نسبت استحکام به وزن سازه
5. استفاده از تنش و کرنش به عنوان مبناي کارايي سازه‌اي
6. ايجاد محيط کار از لحاظ انرژي به خوبي عايق شده و راحت بدون نياز به استفاده از انرژي خارجي.
7. ايجاد فرم‌هايي براي بهبود سير کولاسيون هوا
8. استفاده از مصالح موجود در محل براي ساخت
9. استفاده از فرم‌هاي منحني شکل براي پراکنده سازي نيروهاي وارده چندوجهي
10. افزايش کارآيي آنروديناميکي توسط فرم‌هاي سازه
11. عدم توليد مواد سمي و مضر براي محيط
12. طراحي سازه‌هايي که به تنهايي توسط يک ارگانيزم قابل ساخت باشند.
انواع سازه‌هاي ساخته شده توسط موجودات زنده هديه‌اي ارزشمند براي مطالعات انسان به شمار مي‌روند.
سازه‌هاي طبيعي نمونه‌هايي از ميليون‌ها سال پيشرفت تکاملي آزمون و خطا تداوم روشهاي موفق و جايگزيني سيستم‌هاي ناکارآمد هستند که همه نشانه‌اي از نبوغ و خلاقيت برجسته معماري طبيعت به شمار مي‌روند.
تدبير استفاده از مواد سيستم‌هاي اساسي سازه‌اي و استعداد فوق‌العاده در پاسخگويي به هر گونه نيروي جوي و محيطي ساختارهاي طبيعي را به بهترين مثال‌هاي برترين نوع نظم تبديل کرده‌اند.
آنچه هنوز ناشناخته باقي مانده است به پاسخ به اين سوال است که چگونه ارگانيسم‌هاي زنده همچون موريانه‌ها، زنبورها، لاورها، سمورهاي آبي و هزاران گونه ديگر از چنين



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید